Spamfilters houden Belgische noodwaarschuwing urenlang tegen

Een digitale noodwaarschuwing over zwaar weer heeft veel inwoners van België te laat bereikt. Grote mailproviders hielden berichten van BE-Alert tegen, omdat de verzending leek op spam of phishing. Sommige ontvangers zagen de waarschuwing pas toen het noodweer al voorbij was.

Grote hoeveelheid identieke e-mails

BE-Alert is het Belgische systeem waarmee de overheid burgers kan waarschuwen bij gevaar. Dat kan via sms, een gesproken bericht of e-mail. Bij het recente noodweer werd een waarschuwing naar meer dan een miljoen mensen verstuurd.

Juist die grote hoeveelheid zorgde voor problemen. Honderdduizenden e-mails werden ongeveer tegelijk verzonden en hadden hetzelfde onderwerp. Spamfilters zien zo’n patroon vaak als verdacht. De berichten werden daarom tijdelijk geblokkeerd of extra gecontroleerd.

Volgens het Nationaal Crisiscentrum was het alarmsysteem zelf niet overbelast. De vertraging ontstond tijdens de verwerking door verschillende mailproviders.

E-mail biedt geen garantie

Een e-mail wordt normaal gesproken zo snel mogelijk afgeleverd, maar er is geen garantie dat het bericht meteen in de inbox verschijnt. Een mailserver kan een bericht vertragen, weigeren of in de map met ongewenste berichten zetten.

Dat is bij reclame vervelend, maar bij een noodwaarschuwing kan vertraging gevaarlijk zijn. Mensen moeten vóór een storm, brand of ander incident weten welke maatregelen nodig zijn.

Sms en gesproken berichten zijn sneller

Het crisiscentrum adviseert om e-mail niet als belangrijkste kanaal te gebruiken wanneer er direct gevaar is. Sms-berichten en gesproken oproepen zijn in zulke situaties meestal sneller. Ook kunnen overheden meerdere kanalen tegelijk inzetten.

Burgers krijgen het advies om niet op één soort waarschuwing te vertrouwen. Berichten van hulpdiensten, betrouwbare nieuwsmedia en officiële sociale kanalen kunnen elkaar aanvullen.

Technische afspraken nodig

De Belgische overheid wil met mailproviders bespreken hoe noodberichten beter kunnen worden herkend. Een mogelijke oplossing is om betrouwbare verzenders vooraf technisch te controleren en toe te staan. Dat moet zorgvuldig gebeuren, omdat criminelen officiële afzenders kunnen proberen na te maken.

Goede beveiliging blijft dus nodig. Systemen zoals SPF, DKIM en DMARC kunnen aantonen dat een e-mail werkelijk van een bepaald domein komt. Toch lossen deze technieken niet ieder probleem met grote bulkverzendingen op.

Het incident laat zien dat een waarschuwingssysteem regelmatig onder realistische omstandigheden moet worden getest. Daarbij moet niet alleen worden gekeken of de overheid het bericht kan versturen, maar vooral of burgers het snel en duidelijk ontvangen.